Wie is u?

Dat is een vraag die opduikt als je nadenkt over Willem Jan Ottens Gerichte gedichten. De uitgever stelt in de aankondiging dat Otten zich in de bundel meer dan ooit tot zijn lezer richt. Dat past ook in zijn oeuvre, met proza dat draait om zien en gezien worden en essays die de wisselwerking tussen tekst en lezer, film en kijker onderzoeken. Maar de u in deze bundel is meer dan eens alomtegenwoordig, alwetend en tegelijkertijd afwezig en onkenbaar, zoals de dichter concludeert in het schitterende, ontsporende slot van het gedicht Mankes, overigens het enige gedicht in de bundel met een titel. Genoemde eigenschappen verwijzen in mijn beleving meer naar een god dan naar een lezer die onder de leeslamp een bundeltje gedichten van Otten vasthoudt. Lees hier, op Hanta, mijn hele bespreking.

BOOM VAN DE KENNIS

(bij de uitzending van Dit is de Dag op 6 oktober 2011, over Aznavour, feitjes over het koningshuis en een nieuwe chip, luister hier)

'Aznavour stopt met optreden!' Eva komt haar man al in de boomgaard tegemoet lopen. 'Ze noemden hem op de radio de koning van het chanson. Ik had zo graag willen weten hoe die man in het echt klinkt.' Adam geeft zijn vrouw een kus en loopt richting huis.

Pratend loopt Eva achter hem aan: 'Over koningen gesproken, wist je dat er een Nederlandse prins was die zeven vliegtuigongelukken veroorzaakt heeft, zonder zelf ernstig gewond te raken? Ik hoop trouwens dat onze jongens niets overkomt buiten. Ze zouden elkaar toch niet de hersens inslaan? Konden we ze maar in de gaten houden. O, dat doet me denken aan zo'n nieuwe chip waarover ik op de radio hoorde. Die kan je in kleding verstoppen. Dan kunnen we altijd weten waar ze zijn.'

Adam hangt zijn jas op, loopt naar zijn vrouw toe, legt glimlachend zijn hand op haar mond en zegt: 'Ik hoef al die dingen niet te weten. Zo dadelijk ga je me nog uitgebreid vertellen hoe alle vruchten uit onze boomgaard smaken. Ik wil maar een ding weten: heb jij een goede dag gehad?'

Discussie over gedicht VADER op De Contrabas

Voor Dit is de Zondag op Radio 1 mocht ik een gedicht schrijven over zeeman Henk de Velde. Chrétien Breukers vond het 'een mooi ding' en besloot het op zijn weblog De Contrabas te zetten. Het bleef nog lang onrustig.

VADER

voor Henk de Velde

Je zei: de wereld is plat, ik trek een rechte lijn. Elke
tros ging overboord en je keek niet meer naar de streng
die achter je aan sleepte. Je dacht: als ik ver genoeg ga,

breek ik deze kabel wel. Alleen toen de veiligste plek
op aarde gekapseisd boven je lag en de golven over je
heen sloegen voelde je hem, en werd je bang. Niet voor
het klemmen van de band of het donker dat je graf al
vulde, maar voor een breuk. Je trok jezelf eraan omhoog.

Maar de wereld is niet plat, en tijdens de zesde
ronding kwam je de streng tegen die je zelf
had gelegd. Je pakte een bijl en
hakte,
hakte,
hakte,
tot je uitgeput op het dek neerviel en toe moest geven
dat je deze draad nooit zou kunnen breken.
Je pakte hem op, en volgde hem terug.

En als je nu de klei onder je door voelt golven,
tast je even naar het touw. Jij kent de diepte.

Prinsjesdaggedicht: DEZE TIJDEN

(gedicht live geschreven tijdens en over het Prinsjesdagdebat in Lux)

Wat wij vandaag nu weer zagen aan de cijfers,
we zijn terug bij aflevering nul.
Mannen zonder stropdas, half lege zalen,
en na een vraag staan er bijna geen mensen meer,
de administratie over wc-papier verstopt alles.

Er was een tussenzinnetje dat me intrigeerde.

De regering maakt in nachtclubs afspraken
met debatleiders, universiteiten en hogescholen
over concentratie, en onze aandacht gaat
intussen naar heel andere dingen.

Wacht even, er was een tussenzinnetje dat me intrigeerde.

Het oude instrumentarium blijkt niet meer te passen
en terwijl de koningin troonredeneert
over dat we alles eerlijk moeten delen
steelt de premier een slogan van Hannie.

Er zijn mensen die zich in hun zware taak
gesteund weten door het besef dat velen
hen wijsheid toewensen, dat er op afroep
uit alle hoeken mensen met gele en roze
papiertjes kunnen komen en dat er spiekbriefjes zijn.

Maar daarop vertrouwen is niet genoeg, het geeft
enige sturing aan het programma, maar is
– zo blijkt uit ervaring –
geen garantie voor het werkelijke verloop.

Maar eh, dat tussenzinnetje…

Harmen Wind

Ik heb iets met Harmen Wind. Dat begon tijdens een gezamenlijk optreden in Doesburg, en eindigde vorig jaar rond zijn dood met een bespreking van zijn bundel. Voorlopig dan.